Skip to main content

KPMG: koronawirus sprawia, że przedsiębiorcy coraz częściej interesują się środkami ochrony prawnej

prawo

Z powodu koronawirusa przedsiębiorcy coraz częściej interesują się środkami ochrony prawnej na wypadek niewykonania umów przez nich samych lub przez kontrahentów - uważa KPMG. Umowy gospodarcze oraz Kodeks Cywilny przewidują mechanizmy na wypadek braku wykonania umów z powodu siły wyższej.

"Znajomość tych mechanizmów oraz umiejętne korzystanie z nich może być kluczowe dla przetrwania przedsiębiorców, których dotknęły gospodarcze i administracyjne następstwa pandemii" - napisał w poniedziałkowym komentarzu KPMG.

KPMG tłumaczy, że pandemia koronawirusa oraz związane z nią szczególne środki administracyjne mają negatywny wpływ na funkcjonowanie obrotu gospodarczego, a w szczególności na umowy między przedsiębiorcami.

"Zaburzenia łańcuchów dostaw, ograniczenia w przemieszczaniu się osób, zakazy obrotu określonymi towarami, zatory płatnicze czy wreszcie kwarantanna lub absencja pracowników – to nadzwyczajne okoliczności, które powodują, że realizacja zobowiązań wynikających z umów może być bardzo utrudniona lub wręcz niemożliwa" - czytamy.

Według KPMG, pandemia koronawirusa "może być uznana za siłę wyższą, czyli zdarzenie o charakterze zewnętrznym, niemożliwe lub prawie niemożliwe do przewidzenia, którego skutkom nie można było zapobiec".

"W sytuacji gdy ze względu na pandemię przedsiębiorca nie miał możliwości wykonania umowy, może powołać się na siłę wyższą i dzięki temu uniknąć negatywnych konsekwencji prawnych i finansowych" - powiedział cytowany w komunikacie Mikołaj Zdyb, radca prawny w kancelarii prawnej D. Dobkowski sp. k. stowarzyszonej z KPMG w Polsce.

Jak wskazuje KPMG, chcąc określić sytuację prawną kontrahentów, należy ustalić, czy umowa zawiera szczególne postanowienia dotyczące siły wyższej.

"Jeżeli umowa zawiera takie klauzule, co jest bardzo częste, to mają one pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami ustawowymi. Typowa klauzula siły wyższej przewiduje, że strony nie są odpowiedzialne za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy spowodowane siłą wyższą – oznacza to, że w przypadku wystąpienia siły wyższej umowa nadal obowiązuje, lecz strona, która nie wykonała umowy nie jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania lub kary umownej" - czytamy.

Jak dodano, klauzule umowne mogą również przewidywać możliwość wygaśnięcia, rozwiązania lub odstąpienia od umowy. Zaznaczono jednocześnie, że jeżeli umowa nie zawiera żadnych zapisów dot. siły wyższej, stosuje się zasady Kodeksu Cywilnego.

Według KPMG, do mechanizmów ochronnych na wypadek braku wykonania umowy bez swojej winy i z powodu siły wyższej należą: brak obowiązku zapłaty odszkodowania lub kary umownej oraz możliwość domagania się zmiany warunków umowy lub jej rozwiązania (w oparciu o tzw. klauzulę nadzwyczajnej zmiany stosunków). Zdaniem KPMG, znaczna część sporów związanych z niewykonaniem umów na skutek pandemii będzie rozwiązywana w drodze renegocjacji umów lub w sposób polubowny, jednak wiele sporów znajdzie swój finał przed sądem arbitrażowym lub powszechnym. (PAP)

 

źródło: PAP/ autor: Aneta Oksiuta