Przejdź do treści

Szczecin i Świnoujście – tam gdzie porty, tam miasta!

ZMPSiŚ

Z dobrodziejstwa rzeki i morza mieszkańcy Szczecina i Świnoujścia korzystają od wieków. I choć trudno jest rozstrzygnąć, czy najpierw były miasta, potem porty – czy odwrotnie, jedno jest pewne – to są gospodarcze serca tych miast.

- Historia obu portów, tak jak dzieje Europy jest długa i burzliwa – zapewnia Monika Wożniak-Lewandowska, rzecznik prasowy Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście. -  W 1950 roku porty trafiają w polskie władanie, powołane zostaje przedsiębiorstwo państwowe Zarząd Portu Szczecin wraz z Biurem Portowym w Świnoujściu Początki były trudne. Powojenne zniszczenia są ogromne. Polacy stanęli przed wyzwaniem, port trzeba było dźwignąć z gruzów. Stąd pierwsze lata naznaczone są heroizmem i determinacją ku odbudowie portu.

Z licznych dokumentów dowiadujemy się, jak instalowane są nowe i odbudowywane dawne urządzenia przeładunkowe. Działalność rozpoczyna taśmowiec węglowy - wówczas jeden z najnowocześniejszych w Europie. Do głębokości 9,6 metra pogłębiony zostaje tor wodny łączący Świnoujście ze Szczecinem. Podejmowane są dalsze inwestycje związane z odbudową i rozbudową potencjału portowego. Portowi przywrócona zostaje jego handlowa funkcja.

Zespół portów

Rzeczniczka powołując się na źródła, informuje że Zarząd Portu w Szczecinie istniał do 1977 roku po czym to utworzony został zespół portowy Szczecin-Świnoujście, który następnie w 1983 roku przekształcono w Zarząd Portu Szczecin-Świnoujście, który pod tą nazwą funkcjonował do początku lat 90.

Dzięki doskonałej lokalizacji w samym sercu Europy, gdzie morze spotyka się z rzeką, porty w Szczecinie i Świnoujściu jako jeden organizm stały się trwałym elementem krajobrazu miejskiego i strefy gospodarczej miasta i regionu.

Oba porty różnią się od siebie, ale to sprawia, że doskonale się uzupełniają tworząc razem największy na południowym Bałtyku uniwersalny zespół portowy. Świnoujście położone nad samym morzem, jego terminal promowy rozpoczyna korytarz transportowy wiodący ze Skandynawii na południe Europy. W porcie obsługiwane są także gazowce i duże statki. Z kolei Szczecin położony o 68 km w głębi lądu ułatwia transport towarów sprawiając, że są one bliżej klientów. Oba porty mają uniwersalny charakter i obsługują towary drobnicowe oraz masowe.  Powierzchnia portów przekracza 1600 ha. Rocznie obsługuje się w nich ponad 30 mln ton towarów.

Ludzie są najważniejsi

 - Port to nie tylko towary, to przede wszystkim ludzie, którzy swoje zawodowe życie z nim związali – podkreśla Monika Woźniak-Lewandowska. - To oni pisali i piszą kolejne karty portowej historii. Port Szczecin to kolebka zrywów wolnościowych Grudnia’70, Sierpnia’80 oraz Sierpnia’88. To właśnie w tym miejscu pracownicy portowi, jako jedni z pierwszych stawili opór władzom komunistycznym.

Rzeczniczka przywołuje zapis z Encyklopedii Solidarności pod hasłem Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście: „19-30 VIII 1980 prowadzono w porcie szczecińskim strajk solidarnościowy ze Stocznią Szczecińską im Adolfa Warskiego. (…) 17 VIII 1988 rozpoczął się w porcie najdłuższy strajk w historii Szczecina, utworzono Komitet Strajkowy.” Port pamięta o swoich bohaterach i wydarzeniach tamtych lat. Budowanie przyszłości na fundamencie ideałów Solidarności zobowiązuje nas bowiem do pielęgnacji pamięci o bohaterskich wydarzeniach sprzed lat.

Prawa wolnego rynku

Po przemianach ustrojowych 1989 roku dla portów w Szczecinie i Świnoujściu rozpoczął się okres, w którym zaczęły one funkcjonować w gospodarce wolnorynkowej.  Rozpoczęto proces prywatyzacyjny. Zarząd portów stał się spółką akcyjną skarbu państwa. Utworzone zostały spółki przeładunkowe oraz zbyto działy w spółkach eksploatacyjnych, czym ostatecznie oddzielono sferę eksploatacyjną od sfery zarządzania. W 2001 roku Zarząd Portu zakupił bazę promową w Świnoujściu. Rozpoczął się boom inwestycyjny w porcie, a zwłaszcza po 2004 roku, w którym Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. 

Wszystkie jednak mają wspólny mianownik, muszą uwzględniać  oczekiwania rynku i inwestorów. Zarząd portów stał się liderem inwestycyjnym w regionie odważnie i umiejętnie korzystając z unijnego wsparcia. Porty w Szczecinie i Świnoujściu zmieniły swoje oblicze. W Szczecinie powstają nowe nabrzeża Fińskie, Przejściowe, Zbożowe, Niemieckie i rampa ro-ro. W Świnoujściu zaś: nabrzeże dalbowe z falochronem i pomostami do przeładunku LNG w porcie zewnętrznym oraz nowe stanowisko promowe nr 1 wraz z niezbędną infrastrukturą w Terminalu Promowym.

W obu portach zmodernizowano blisko 10 km dróg kołowych oraz 36 km torów kolejowych wraz z rozjazdami. Powstało 585 nowych miejsc parkingowych dla samochodów ciężarowych i osobowych Wykonano: place manewrowe, zaplecza socjalne na parkingach, budynek monitoringu oraz doprowadzono media.

Inwestycje prowadzą także przedsiębiorstwa portowe. Powstają nowe terminale do przeładunku kontenerów, kwasu siarkowego, do obsługi metali żelaznych i nieżelaznych, do obsługi paliw płynnych oraz produktów rolno-spożywczych.

Boom inwestycyjny trwa

Port, to wielobranżowy węzeł infrastrukturalny i logistyczny, stąd też inwestycje ukierunkowane są na poprawę konkurencyjności zespołu portów Szczecin-Świnoujście oraz zwiększenie wydajności zarządzanej infrastruktury, jak również zagospodarowanie dodatkowych terenów na cele portowe. Część inwestycji jest bezpośrednio związanych z pogłębianiem i modernizacją toru wodnego Świnoujście-Szczecin do głębokości 12,5 m. Stąd w Szczecinie w zaplanowanym pakiecie inwestycyjnym zakłada się modernizację nabrzeży w rejonie ładunków drobnicowych, a więc Kanał Dębicki oraz ładunków masowych, czyli Basen Kaszubski. Nabrzeża zostaną przygotowane zarówno do nowej głębokości, jak i do obsłużenia większej masy ładunkowej.

Już wkrótce swoje oblicze zmieni również terminal promowy w Świnoujściu. Trwa jego rozbudowa, której priorytetem jest transport intermodalny. Przy terminalu powstanie też nowy parking dla 300 ciężarówek. Także świnoujski terminal LNG czeka budowa kolejnych stanowisk statkowych do eksportu LNG. Z całą pewnością krokiem milowym w rozwoju świnoujskiego portu oraz regionu będzie powstanie głębokowodnego terminalu kontenerowego w Świnoujściu.

Myślenie przestrzenią!

By rozwijać port i z zwiększać jego konkurencyjność, należy myśleć przestrzenią – podkreśla Krzysztof Urbaś, prezes Zarządu morskich Portów Szczecin i Świnoujście.

Stąd kluczowe dla portu są inwestycje w infrastrukturę dostępową. Także tutaj wiele się dzieje. Modernizowane są ciągi  transportowe E-59/CE-59, co stworzy warunki dla rozwoju przewozów intermodalnych. Jest to konieczne, biorąc pod uwagę kluczową rolę transportu kolejowego w polityce transportowej UE i Polski, nowe standardy w technologii przewozu towarów koleją i jednocześnie zwiększający się potencjał przeładunkowy w portach w Szczecinie i Świnoujściu.  

Intensywne działania inwestycyjne toczą się również na drodze S3. Na użeglownienie czeka Odrzańska Droga Wodna. 

Rozwój portu jest jednoznaczny z rozwojem regionu – to oczywiste. Port to miejsca pracy, to motor napędowy gospodarki, to biznes. Porty, to żywe organizmy, zmieniający rzeczywistość Pomorza Zachodniego na naszych oczach i z naszym udziałem.

pj

 

min